WhatsApp-хабарламалар: Шындық па, әлде жалған ақпарат па?

Жалған ақпаратты тауып көріңіз!
Әуелі қарапайым сұрақтан бастайық. Сізге келген хабарламаның шынайы не жалған ақпарат екенін анықтап көріңіз: «Абайлаңыздар, АҚТҚ вирусын (ВИЧ) жұқтырған науқастардың қаны араласқан банандар мен мандариндер сатылып жатыр».
Жалған ақпарат
Рас
Жауап беруге қиналамын, бірақ сақтық үшін жеміс-жидек сатып алмаймын
Дұрыс әрекетті таңдаңыз. Өзіңіз сенетін адам «Екпе аутизм мен БЦП (ДЦП) туғызады» деген хабарлама жазып, екпеге қарсы петиция жіберді.
Бірден петицияға қол қоямын
Бұл қауіпті жалған ақпарат екенін айтамын
Сенемін, бірақ қол қоймаймын. Өйткені екпе инфекциядан да қауіпті асқынуларға әкеп соғады деп ойлаймын
«Билл Гейтс Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымын басып алып, халықтың ағзасына чип енгізгелі жатыр» деген тақырып көрсеңіз, не істейсіз? Тек шынайы жауап беріңіз!
Бұл ақпаратты достарым мен отбасыма таратамын
Назар аудармаймын
Оқып шығып, сенімді ақпарат құралдарынан тексеремін
Билл Гейтстің мәселесін шешіп алдық. Ал «Илон Маск адамның миына чип орнатпақшы» деген ақпарат туралы не ойлайсыз?
Рас
Рас, бірақ кликбейтке ұқсайды
Бос сөз
«Қазір БЦЖ екпесі COVID-19 вирусынан қорғайды деген теорияны тексеру үшін клиникалық зерттеулер жүргізіліп жатыр». Бұл рас па, әлде ойдан шығарылған мәтін бе?
Әрине. Барып тұрған өтірікші екенсіздер!
Жауап беруге қиналамын
Жоқ, бұл рас
Ал енді тәжірибелі фактчекердің сөздігіне үңіліп көрейік. Постшындық деген не?
Эмоцияға манипуляция жасайтын ақпарат
Өтірікті әшкерелеу
Постмодернге ұқсайтын мәдени құбылыс
Фактоид ше?
Дереккөз арқылы расталған ақпарат
Дәлелі жоқ, күдікті факт
Гуманоидтардың ерекше түрі
Сыни ойлаудың негізгі дағдысын атаңыз?
Бәріне күмәнмен қарау
Ізденіс жолындағы табандылық
Барлық идеяны қабылдауға ашық болу
Қандай термин жалған ақпараттан белгі беретін мемге айналды?
Француз биологтары анықтады…
Британ ғалымдары дәлелдеді…
Ресейдің федералды тергеу бюросы анықтады…

Қауіпті фейктер пандемиядан да кең тарап, WhatsApp желісі түрлі жалған ақпараттың ошағына айналды.

Жалған ақпарат пен ғылыми негізі жоқ дерекпен күреске дайын болу үшін «фейктерді» тауып, жаттығып көруге шақырамыз.

Тестіміз теориялық және практикалық екі бөлімнен тұрады. Тест соңында жалған ақпаратты анықтауға көмектесетін шағын нұсқаулық бар.

Қане, бастайық!
 

Бұл материал Еуропа одағының қаржылай қолдауымен дайындалды. Веб-сайттағы материал автордың жауапкершілігі саналады және Еуропа одағының көзқарасын білдірмейді.

Начать